ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
Açıklamalarına İran ile başlayan Trump, “İran ile olan savaşa ilişkin büyük bir uzlaşıya vardık. Bunun da önümüzdeki birkaç gün içinde bitmesi gerekiyor. Muhtemelen Avrupa’da bir imza törenimiz olacak. Bu harika bir şey” dedi.
Haberle birlikte borsanın yükseldiğini ve petrol fiyatlarının düştüğünü ifade den Trump, “İran’ın asla nükleer silaha sahip olmayacağına dair bir anlaşmamız var. Bütün bu süreçten geçmemizin temel amacı buydu. Dolayısıyla bu çok büyük bir olay. Yakında bir imza törenimiz olacak. Belgeler de neredeyse son haline gelmiş durumda” dedi.
“Cumhurbaşkanı Erdoğan harikaydı”
Bu sürecin çok hızlı bir şekilde tamamlanmasını beklediğini ifade eden Trump, bölge ülkelerinin liderleriyle görüşmeler gerçekleştirdiğini belirterek, “Az önce Netanyahu ile konuştum. Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Bahreyn, Kuveyt ve diğer ülkelerin liderleriyle konuştum. Türkiye ile de görüşeceğiz. Cumhurbaşkanı Erdoğan harikaydı. Ve bu gerçekten harika bir gelişme. Pakistan da muhteşemdi” dedi. Trump, “Bütün Orta Doğu mutlu. Hatta Orta Doğu’nun ötesindeki yerler de mutlu. Boğaz, anlaşma imzalanır imzalanmaz açılacak” şeklinde konuştu.
“Bazı geceler 25, bazı geceler 15 gemi geçirdik”
ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan İran’ın haberi olmadan gemi geçirdiği yönündeki açıklamalarını yineleyen Trump, “Son bir ay boyunca gemileri geçiriyorduk. Geceleri büyük gemileri sessizce geçiriyorduk. Bunu bilmiyordunuz” dedi. Trump, “Işıkları kapattılar. Biz de radarlarını ve her şeylerini bombaladık. Böylece neler olduğunu göremediler. Bazı geceler 25, bazı geceler 15 geçirdik” dedi. Bu şekilde çok fazla petrol taşındığını söyleyen Trump, “Boğaz, anlaşmayı imzaladığımız anda resmi olarak da açılacak” dedi. Trump, muhtemelen Avrupa’da yapılacak imza törenine kendisinin katılmayacağını fakat Başkan Yardımcısı JD Vance’in katılacağını söyledi.
“Petrol fiyatlarının düştüğünü göreceksiniz”
ABD Başkanı Trump, basın toplantısında İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in anlaşmayı onaylayıp onaylamadığı yönündeki soruya, “Anladığıma göre öyle” şeklinde cevap verdi. Trump, anlaşma imzalandığında ABD’nin uyguladığı ablukayı kaldıracağını ve bunun da anlaşmanın bir parçası olduğunu söyledi. Trump, “Ve petrol fiyatlarının taş gibi düştüğünü göreceksiniz” ifadelerini kullandı.
Nükleer materyal ve nükleer müzakereler konusunda bir anlaşma olup olmadığı sorusuna Trump, “Evet, prensipte anlaştık. Zaten nükleer malzemelere kimse yaklaşamıyor çünkü esasen dağın altında gömülü durumdalar” dedi. İran’ın nükleer silah geliştirme hedefinden vazgeçmeyi taahhüt edip etmediği ve bu konuda daha fazla müzakere olup olmayacağı sorusuna Trump, “Nükleer silaha sahip olmayacaklar. Bunu kabul ettiler” ifadeleriyle cevap verdi. Büyük ölçüde savaşın sebebinin de bu husus olduğunu söyleyen Trump, “Nükleer silah geliştirmeyecek olmaları bir yana, aynı zamanda herhangi bir şekilde nükleer silah satın almaları da söz konusu olmayacak. Nükleer silahları olmayacak” dedi.
“Dayanılamayacak kadar ağır darbe aldılar”
İran ve ABD’nin bir anlaşmaya yakın olduğunun daha önce de ilan edilmesine rağmen bunun gerçekleşmediği ancak bu defa neyin farklı olduğu yönündeki bir soruya Trump, “Çünkü çok ağır darbe aldılar. Dayanılamayacak kadar ağır darbe aldılar. Anlaşmayı benim istediğimden çok daha fazla istiyorlar. Sanırım bunu diğer yoldan da yapabilirdik ama daha uzun sürerdi. Bildiğiniz gibi yakın zamanda çok ağır darbe aldılar. Ben işleri bu şekilde yapmak zorunda kalmayı sevmiyorum lakin bunun gerekli olduğunu düşündüm” şeklinde cevap verdi.
“Herkes anlaşmayı onayladı”
Trump, “Bu, ABD için de Orta Doğu için de harika bir anlaşma. Nihayetinde İran için de harika olacağını düşünüyorum çünkü ülkelerini yeniden inşa edebilecekler. Bunun gerçekten bir rejim değişikliği olduğunu düşünüyorum. Çünkü artık aramızda olmayan insanlara kıyasla bunların çok daha makul insanlar olduğunu görüyorum. İlk liderler grubunu etkisiz hale getirdik. İkinci liderler grubu farklı bir grup ve farklı bir seviye. Bunların tamamı anlaşmayı onayladı. Herkes anlaşmayı onayladı. Şimdi bunu sonuçlandıracağız ve umarım tamamlanmış olacak. İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceğiz” dedi.
“Herkes bunun olmasını istiyor ve bu nedenle olacak”
Kendisi için anlaşmada en önemli bölümün “İran hiçbir şekilde, hiçbir biçimde nükleer silaha sahip olmayacak ve satın almayacak” ifadesi olduğun söyleyen Trump, “Bunun herhangi bir nedenle gerçekleşmemesini hayal bile edemiyorum. Onlar da benim kadar imzalamak istiyor. Hatta daha fazla istiyorlar diyebilirim. Çok daha fazla” dedi. Trump, “Ayrıca onlar üzerinde büyük nüfuza sahip birçok ülke tarafından da kabul edildi. Herkes bunun olmasını istiyor ve bu nedenle olacak” şeklinde konuştu. Dün İran’ın ABD’yi oyalıyor olabileceğini söylerken bugün diplomasi arayışında samimi olduklarına niçin inandığı sorusuna Trump, “Başlangıçta belli bir istek düzeyi vardı. Ve son üç gündür onları çok sert vuruyorduk. Bu gece daha da sert vuracağımızı biliyorlardı. Ne yapacağımızı net olarak söyledik. Ayrıntılı bir şekilde açıkladık çünkü donanmaları, hava kuvvetleri, herhangi bir tespit sistemleri yok. Hiçbir şeyleri yok. Bu yüzden onlara ne yapacağımızı net olarak söyleyebildik ve buna karşı yapabilecekleri hiçbir şey yoktu” cevabını verdi.
Trump, “Bir anlaşma yapacaklar. Ve bunun harika bir anlaşma olacağını söylemek isterim. Neden harika biliyor musunuz? Çünkü asla nükleer silaha sahip olmayacaklar. Bunun nispeten hızlı olmasını umuyoruz ama boğazlar anlaşma imzalanır imzalanmaz açılacak. İmza töreni belki cumartesi ya da pazartesi günü olabilir. Bunun oldukça hızlı ilerleyeceğini düşünüyoruz” dedi.
“Aslında boğazlar aylardır açıktı”
ABD Başkanı Trump, “Aslında boğazlar aylardır açıktı. Sadece bunu siz bilmiyordunuz. Amerikalı muhabirler bunu öğrenemedi. Dün birçok gemiyi geçirdiğimizi açıkladım ve kimsenin haberi yoktu” dedi. Trump, “Çok sayıda gemi geçirdik ve yüz milyonlarca varil petrol taşındı. Kimsenin yapabileceği bir şey yoktu. Eğer bu anlaşmayı imzalarsak artık resmi olarak da öyle olacak” şeklinde konuştu. ABD’nin Venezuela ile yaptığı savaşın maliyetini petrol ticaretiyle kat kat çıkardığını ifade eden Trump, İran konusunda da böyle bir durum olacağını ifade etti. Trump, “En son ne zaman harcadığımız parayı kat kat geri kazandığımızı duydunuz? Savaşlara giriyoruz, orayı yerle bir ediyoruz ve sonra eve dönüyoruz. Hiçbir şey olmuyor. Fakat Venezuela olağanüstüydü. Bu da olağanüstü” dedi.
“Yakıt fiyatlarının da dört ya da beş ay öncesine göre daha düşük olacağını düşünüyorum”
Amerikalı çiftçilerin gübre fiyatları nedeniyle zorluk yaşadığı ve bir federal yardım üzerinde düşünüp düşünmediği sorusuna Trump, “Aslında şu anda bunu değerlendiriyorum” cevabını verdi. Trump, “Evet, çiftçilerin gübre konusunda sorunu var. Ama bunların hepsi artık düşecek. Yakıt fiyatlarının da dört ya da beş ay öncesine göre daha düşük olacağını düşünüyorum” dedi. Bu yaşananları İran’ın nükleer silah sahibi olmasına izin vermemek için katlanılması gereken sıkıntılar olarak nitelendiren Trump, “Gerçek bir kargaşa görmek isterseniz, ölüm ve yıkım görmek isterseniz o zaman İran’ın nükleer silah sahibi olmasına izin verin. Ama gübre meselesi nedeniyle bir tür yardım sağlamayı değerlendiriyorum. Bu iş biter bitmez, gübre fiyatları ciddi şekilde düşecek” dedi.
