Laboratuvarda yetiştirilen minyatür insan beyni modelleri, SpaceX’in 35. Ticari İkmal Hizmetleri görevi kapsamında Uluslararası Uzay İstasyonu’na (UUİ) ulaştı.
NASA’nın SpaceX CRS-35 görevi, salı günü Florida’daki Cape Canaveral’dan fırlatıldı. Malzemeleri taşıyan Dragon kapsülü, 15 Ekim’de Türkiye saatiyle 18.00’de yörüngedeki uzay istasyonuna kenetlendi.
Kapsülde, sinir dokusu içeren ve miBrains adı verilen üç boyutlu minyatür insan beyni modellerinin de aralarında bulunduğu yaklaşık 2 bin 860 kilogram malzeme yer aldı.
Uzay ortamının beyin hücrelerine etkisi incelenecek
Birkaç hafta boyunca uzay istasyonunda tutulacak miBrains modelleri, mikro yerçekimi ve radyasyonun insan beyni üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla kullanılacak.
NASA, deney kapsamında laboratuvarda yetiştirilen küçük insan beyni modellerinin beş haftalığına yörüngeye gönderildiğini bildirdi. Araştırmacılar, uzayda tutulan örnekleri Dünya’da aynı koşullarda muhafaza edilen eşdeğerleriyle karşılaştırarak kısa süreli uzay uçuşunun beyin hücrelerinde meydana getirdiği değişiklikleri belirlemeyi amaçlıyor.
Bilim insanları, mikro yerçekimi ve radyasyonun hücresel ve genetik düzeyde yol açabileceği değişiklikleri araştıracak. Bulguların, insan yaşlanması ve nörolojik hastalıklarla ilişkili süreçlerin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Araştırmanın, gelecekte Ay’a, Mars’a ve daha uzak noktalara yapılacak uzun süreli uzay görevlerinde astronotların beyin sağlığını korumaya yönelik yöntemlerin geliştirilmesine de yardımcı olabileceği değerlendiriliyor.
Uzun süreli uzay görevlerinde kas kaybı, kemik yoğunluğunda azalma, görme değişiklikleri ve vücut sıvılarının dağılımındaki farklılıklar gibi çeşitli fiziksel etkiler daha önce gözlemlenmişti.
Uzayda bitki hastalıkları da araştırılacak
SpaceX CRS-35 görevi kapsamında, mikro yerçekiminin bitki hastalıklarının gelişimini etkileyip etkilemediğini inceleyen bir deney de yürütülecek.
Uzayda yetiştirilen bitkiler, astronotlara besin sağlamalarının yanı sıra karbondioksiti emip oksijen üretmeleri nedeniyle de uzun süreli insanlı görevler açısından önem taşıyor.
Araştırmacılar, uzay istasyonunda yürütülecek çalışmaların hastalıklara daha dirençli bitki türlerinin geliştirilmesine katkı sağlamasını umuyor.
Deneylerde kullanılan örneklerin, kasım ayının ortasında Kaliforniya açıklarına iniş yapması planlanan kapsülle Dünya’ya geri getirilmesi bekleniyor.
